Werkwijze der Vrijmetselaren

Bijeenkomsten

Wij vertelden u op de homepage al het een en ander. Hier gegeven we een kleine verdieping.

De meeste bijeenkomsten zijn avonden waarin een inleiding, een gedachtewisseling en een dialoog centraal staan: 'comparities'. Deze comparities worden afgewisseld met rituele vieringen, die 'Open Loge' wordt genoemd. Als u denkt: daar wil ik wel eens bij zijn, dan kan dat alleen als u vrijmetselaar bent. De term 'Open Loge' is dan ook misleidend, maar ja - al een eeuwenoud begrip. Bedoeld wordt dat de loge ceremonieel geopend en gesloten wordt. Juist die ceremoniële en feestelijke bijeenkomsten zijn besloten: het betreft inwijdingen of andere maçonnieke feesten. Deze ceremoniële bijeenkomsten geven structuur aan het denken en zoeken van vrijmetselaren, omdat ze symbolisch uitdrukken wat niet onder woorden te brengen is. Denken én voelen krijgen alle ruimte. Het is datgene dat niet onder woorden te brengen is, maar toch van wezenlijke betekenis blijkt.

Inwijding

In veel culturen speelt een inwijding een belangrijke rol. Een inwijding leidt tot erkenning en opname in de groep door de leden. Een erkenning als gelijke. Soms brengt het ook bepaalde rechten en plichten met zich. Misschien het belangrijkste is de steun die inwijding biedt aan, en voor, de ingewijdene.

De vrijmetselarij is een inwijdingsgezelschap. Wie lid wordt betaalt niet alleen contributie. Hij wordt daartoe in een ceremoniële bijeenkomst ingewijd, waarin hij welkom geheten wordt binnen de vrijmetselarij en in het bijzonder in de loge van zijn keuze. Een loge waar velen elkaar al jaren kennen en soms lief en leed gedeeld hebben.

Voorafgaand aan de inwijding heeft de kandidaat doorgaans diverse gesprekken met verschillende vrijmetselaren. Misschien eerst met vrijmetselaren uit zijn eigen omgeving -- collega's, familie. In ieder geval ook met de voorzittend meester van de loge van zijn keuze, en met een representatieve commissie van leden van die loge, die aan de loge een advies zullen geven. De centrale vraag bij deze gesprekken is of de vrijmetselaren verwachten dat de kandidaat iets zal hebben aan de vrijmetselarij. Een poging om vast te stellen of de werkwijze bij zijn persoonlijke zoektocht naar hemzelf tot nut en steun kan zijn. Als dat zo is zal veelal het omgekeerde ook gelden. Anders gezegd dat doordat de nieuwe vrijmetselaar gedachten en ervaringen uit deze tocht deelt ook de loge verrijkt zal worden.

Er bestaat veel aandacht voor het geheimzinnige karakter van de inwijding. De inwijding heeft een historisch fundament  en de vertrouwelijkheid wel degelijk ook een functie. Te veel openheid brengt het risico met zich mee dat de inwijding verwordt tot een administratieve handeling. Maar er is zoveel meer aan de hand; meer dan onder woorden gebracht kan worden. Wanneer een kandidaat niet weet wat er bij de inwijding gaat gebeuren, staat hij open voor wat hij meemaakt en is er ruimte voor verwondering.  Hermann Hesse verwoorde dit aldus: "Und jedem Anfang wohnt ein Zauber inne" (En elk begin heeft iets betoverends).

Comparities

Als vrijmetselaars bijeenkomen houdt vaak één van hen een lezing over een onderwerp dat hij nader heeft bestudeerd. In vrijmetselaarsjargon heet zo'n lezing een 'bouwstuk'. Dit kan over een onderwerp gaan dat in de samenleving speelt of met vrijmetselarij te maken heeft, het kan over filosofie of psychologie gaan, of een beeld geven van (aspecten van) het leven van de inleider. In ieder geval schat de inleider in dat zijn inleiding in de loge een levendig gesprek zal kunnen opleveren. Verschil van inzicht kan er altijd zijn, en een gesprek over verschillende inzichten is altijd interessant. Van de gesprekspartners wordt verwacht dat zij eerst luisteren en anderen in hun waarde laten als zij een andere opinie hebben. Vragen, aanvullingen en gedachtewisselingen zijn welkom.

Zulke comparities en logegesprekken zijn meestal besloten. Maar op de Avond voor Belangstellenden krijgt u een blik naar binnen en kunt u een volledige avond meemaken. Zie voor meer informatie onze homepage maar u kunt ook naar de website van het Grootoosten (klik op het logo van het Grootoosten onderin de pagina'.

Het Loge-gebouw

In de vertrouwde en vertrouwelijke omgeving van het logegebouw kunnen gedachten de vrije loop krijgen en nemen. De vrijmetselaar wordt op een bijzondere wijze opgenomen in de kring: de loge. De ceremoniële bijeenkomsten zijn rijk aan symboliek en tradities, die hun betekenis bewijzen ook in het hier en nu. De symboliek is voor een belangrijk deel ontleend aan de laatmiddeleeuwse bouwgilden. Ook het logegebouw aan de Ripperdastraat ademt deze sfeer ook uit.

De vrijmetselarij als organisatie

De vrijmetselarij als organisatie timmert in het algemeen niet zo aan de weg. Het gaat immers vooral om de individuele vrijmetselaar als mens. Maar wie naar een bibliotheek gaat treft daar wel diverse boeken aan waarin deze stroming en intenties ruimschoots worden toegelicht.

Vrijmetselarij als fenomeen

Vrijmetselarij is geschikt voor hen die een open oor en oog voor de toekomst hebben, een zorgzaamheid voor het goede uit het verleden voelen en respect hebben voor de waarden tussen mensen. Het is kenmerkend voor vrijmetselaren om het zoeken te waarderen, het recht op zoeken uit te dragen en te trachten eigen gedachten te vervolmaken. Het opdoen van wijsheid en ervaring is immers een voortdurend (leer)proces en "vraagt" een gezonde dosis inzet. Vrijmetselarij "levert" een extra impuls aan de kwaliteit van het leven door verdieping van geest en de warmte van oprechte vriendschappen.

Circa zesduizend Nederlandse vrijmetselaren hopen op deze wijze bij te dragen aan een evenwichtige ontwikkeling van onze samenleving. Niet direct naar buiten gericht, maar indirect door zelfontplooiing en daardoor het bewuster dragen van individuele verantwoordelijkheid voor de wereld om hen heen.

Wereldwijd zijn meer dan 6 miljoen vrijmetselaren. Ook bekende persoonlijkheden zoals Mozart, Goethe, Duke Ellington en Truman zijn mede-gevormd door hun betrokkenheid bij de vrijmetselarij. Hedendaagse vrijmetselaren staan met beide benen in de 21ste eeuw.